Shea is voor onze margarines en chocopasta’s een belangrijk alternatief voor palmolie. Grote kans dat je er nog nooit van hebt gehoord. Terwijl er jaarlijks miljoenen producten van The Flower Farm over de toonbank gaan, weten maar weinig mensen wat er dan wél precies in zit.
we graag
verandering in.
Shea is voor onze margarines en chocopasta’s een belangrijk alternatief voor palmolie. Grote kans dat je er nog nooit van hebt gehoord. Terwijl er jaarlijks miljoenen producten van The Flower Farm over de toonbank gaan, weten maar weinig mensen wat er dan wél precies in zit.
Daar brengen
we graag
verandering in.
Wat is shea precies?
Shea is een 100% plantaardig vet dat wordt gewonnen uit de noten van de karitéboom. Deze boom groeit van nature op de Afrikaanse savanne. De sheanoten worden verzameld van bomen die al onderdeel zijn van dit landschap. Vervolgens worden de noten gedroogd, gekraakt en verwerkt tot sheaboter.
Voor ons is shea een ideaal alternatief voor palmolie. Het heeft vergelijkbare eigenschappen, maar komt uit een heel ander ecosysteem. Er hoeven dus geen tropische regenwouden plaats te maken voor de productie van shea.
Karitéboom
Shea noot
Sheaboter
Margarine
Waarom gebruikt The Flower Farm shea?
Onze missie is simpel: het regenwoud helpen beschermen tegen ontbossing door niet-duurzame palmolieplantages.
Palmolie is bijzonder efficiënt, dat weten we. Maar het gaat niet alleen om hoeveel olie een gewas per hectare oplevert. Het gaat ook om wáár die hectare ligt en welk ecosysteem ervoor plaatsmaakt. Voor palmolieplantages is op grote schaal kostbaar tropisch regenwoud verdwenen.
Daarom zijn we op zoek gegaan naar alternatieven. Voor onze margarines en chocopasta’s kwamen we onder andere uit bij shea.
Waar groeit shea dan?
De karitéboom groeit in een brede strook door Afrika, van Senegal in het westen tot Oeganda in het oosten. Deze regio wordt ook wel de Shea Belt genoemd.
De bomen staan hier niet in eindeloze rijen op grote plantages, maar verspreid door het savannelandschap en tussen landbouwgronden. Zo ontstaan zogenaamde shea parklands: landschappen waarin landbouw wordt gecombineerd met bomen die van nature voorkomen en door lokale gemeenschappen worden behouden en beheerd.
Deze parklands zijn belangrijk voor mens én natuur. Goed beheer, natuurlijke regeneratie en het beschermen en aanplanten van bomen helpen om deze landschappen ook voor toekomstige generaties te behouden.
Is er genoeg shea om palmolie te vervangen?
Er liggen nog volop kansen voor shea. Lang niet alle noten die aan de bomen groeien, worden op dit moment verzameld. Er is dus ruimte om meer shea te produceren, maar die ruimte is niet onbeperkt.
Shea groeit van nature in het wild. Je kunt de productie daarom niet zomaar vergroten door plantages aan te leggen. Shea kan en hoeft dan ook niet alle palmolie of andere plantaardige vetten te vervangen.
Juist binnen die mogelijkheden kan shea een groot verschil maken. Voor een deel van de markt is het een uitstekend alternatief voor palmolie. En hoe meer bedrijven daarvoor kiezen, hoe groter de positieve impact kan zijn.
Wel is het belangrijk dat die groei samengaat met investeringen in de mensen en de landschappen waar shea vandaan komt. Zo bouwen we niet alleen aan meer shea, maar ook aan een sterkere en duurzamere keten.
Hoe wordt sheaboter gemaakt?
1
Vallen
2
Verzamelen
3
Drogen
De noten worden gedroogd.
4
Breken
De harde schil wordt verwijderd.
5
Roosteren
De kern wordt geroosterd en vermalen.
6
Persen
Het vet wordt uit de noot gehaald.
7
Raffineren
Daarna is de sheaboter klaar voor voeding.
Shea is veel meer dan alleen een ingrediënt. Voor veel vrouwen in de shearegio vormt het verzamelen en verwerken van shea een belangrijke bron van inkomsten. Niet voor niets wordt shea ook wel ‘Women’s Gold’ genoemd.
Vrouwen spelen een centrale rol aan het begin van de sheaketen. Het inkomen uit shea kan bijdragen aan het gezinsinkomen en daarmee aan dagelijkse uitgaven, onderwijs en gezondheidszorg.
Tegelijkertijd zijn er nog stappen te zetten. Bijvoorbeeld als het gaat om de economische positie van vrouwen, werkomstandigheden en toegang tot markten. Daarom wordt binnen de sector onder andere gewerkt aan trainingen, sterkere vrouwencoöperaties en betere toegang tot afzetmarkten.
Wij wilden het met eigen ogen zien
Bij The Flower Farm vinden we het belangrijk om niet alleen rapporten te lezen, maar ook zelf te zien waar onze ingrediënten vandaan komen. Daarom reisden oprichter Marcel van Wing en duurzaamheidsmanager Ruud Tamsma in 2023 naar Ghana.
Ze spraken met vrouwen die de noten verzamelen, bezochten de communities en zagen hoe de sheaketen in de praktijk werkt. Hierdoor kregen we een veel beter beeld van de kansen én de uitdagingen binnen de sector.
Ook shea kent uitdagingen
Shea parklands staan onder druk en er is aandacht nodig voor het behoud en herstel van sheabomen. Ook aan de sociale kant zijn er uitdagingen, bijvoorbeeld rondom de economische positie van vrouwen, transparantie en de verdere professionalisering van de keten.
Daarom vinden we het belangrijk om niet alleen shea te gebruiken, maar ook betrokken te zijn bij de verdere ontwikkeling van de sector.
Samen werken aan een betere sheaketen
Daarom is The Flower Farm aangesloten bij de Global Shea Alliance (GSA). Een internationale organisatie waarin onder andere vrouwengroepen, leveranciers, merken, maatschappelijke organisaties en nationale brancheorganisaties samenwerken aan een sterkere en duurzamere sheasector.
De GSA werkt onder andere aan het versterken van de positie van vrouwen, betere kwaliteit en transparantie in de keten en het beschermen en herstellen van shea parklands. Inmiddels zijn 901 organisaties uit 39 landen aangesloten.
Wij werkten mee aan de reportage van The Green Times over Shea, de waarom, en wat de kansen en uitdagingen zijn.
De afgelopen 15 jaar bereikte de Global Shea Alliance onder andere:
-
672.000
vrouwen bereikt met trainingen
-
5.000
vrouwen in leiderschapsrollen
-
2,1 miljoen
nieuwe sheabomen geplant
-
107.000
vrouwen getraind in beheer van shea parkland
Samen werken we zo aan een sheaketen die steeds sterker en duurzamer wordt.
